Gornje Podunavlje


Prirodni rezervat Bačke

Vreme čitanja: 5min, 9s| 1031 reči

5 Maj
prirodni-rezervat-gornje-podunavlje
Foto: Ana Jažić

Specijalni rezervat prirode Gornje Podunavlje poseduje niz prednosti za razvoj turizma na svojoj teritoriji. To su pre svega dobar položaj, očuvana prirodna baština, baza kulturno - istorijskih spomenika, veliko bogatstvo i raznovrsnost biljnog i životinjskog sveta, gostoljubnivo stanovništvo.



Gornje Podunavlje jeste zaštićeno prirodno dobro I kategorije koje je pozicionirano u severozapadnom delu Bačke. Prostirte se uz levu obalu Dunava i obuhvata brojne meandre, mrtvaje, kanale, bare, močvare i ritove nastale u procesu neprestanog uticaja reke. Administrativno pripada opštinama Apatin, Sombor i Odžaci. Pošto spada u prekogranično područje ne čudi što se u njemu nalaze 3 granična prelaza, Bezdan, Bogojevo i Bački breg, a sa oblastima u Hrvatskoj i Mađarskoj čini najveće plavno područje na srednjem toku Dunava. Obuhvata dva velika rita, Monoštorski i Apatinski.

Zbog izuzetih prirodnih vrednosti Gornje Podunavlje je 1989. godine proglašeno za međunarodno značajno sedište ptica. Sastavni je deo potencijalnog rezervata biosfere Drava - Mura i nalazi se na spisku potencijalnih vlažnih područja za upis na listu Ramsarske konvencije.

Položaj Gornjeg Podunavlja u širem okruženju Parka Prirode Kopački Rit (Hrvatska) i Nacionalnog parka Dunav - Drava (Mađarska), od posebnog je značaja za zaštitu prirode i potencijalnog razvoja turizma. Međunarodni statusi zaštite prirode predstavljaju privlačne turističke destinacije kako zbog svog kulturnog i prirodnog potencijala, tako i zbog značaja tih statusa za ukupni imidž. na ovom prostoru može se još uvek uživati u vožnji Dunavom, nepreglednim kanalima i rukavcima, mirnim noćima u seoskim domaćinstvima i autentičnim ribljim specijalitetima.

Specijalni rezervat prirode Gornje Podunavlje se prostire na lesnoj terasi i aluvijalnoj ravni. Lesna terasa pruža se u delu između Bezdana i Bačkog Monoštora, koji duboko zalazi u unutrašnjost Bačke. Prosečna visina ovog dela rezervata iznosi oko 90m. Aluvijalna ravan Dunava je 3-4 m niži geomorfološki član od lesne terase. Stari rečni tokovi i obalski brežuljci koje je formirao Dunav promenama rečnog toka predstavljaju osnovnu morfološku odliku aluvijalne terase.

Hidrološke vrednosti predstavljaju jedan od suštinskih prirodnih fenomena Gornjeg Podunavlja. Мeandrima, rukavcima, barama i adama, Dunav daje osnovni pečat čitavom predelu. Poznati rukavci, odnosno dunavci kako ih ovde zovu su: Stari Dunavac, Petreški Dunavac, Srebrnički Dunavac i Staklarski Dunavac. Veliki bački kanal je deo kanalske mreže Dunav - Tisa - Dunav. Reka Plazović izvire u Mađarskoj i protiče kroz severoistočni deo rezervata u potezu šume Štrbac, gde poseduje značajne ekološke i estetske atribute. rekreativni i turistički značaj hidroloških vrednosti je u više navrata potvrđen. Ove lokacije su omiljene za brojne izletnike, ribolovce, lovce, sportiste i u novije vreme za ekoturiste.

Gornje Podunavlje je značajan centar biološke raznovrsnosti Srbije. U izuzetnom florističkom bogatstvu najznačajniji uticaj ima dendroflora jer polovina od ukupne površine rezervata otpada na šume. Najznačajnije vrste su hrast lužnjak, bela topola, crna topola, bela vrba, poljski jasen i vez. Ove šume su poznate i kao ritske šume i predstavljaju vredne autohtone šumske zajednice. Ovde se javljaju i brojne evropske i srednjevropske vrste od kojih su mnoge reliktnog karaktera, pa se kao ugrožene nalaze na evropskoj i nacionalnoj Crvenoj listi flore a zakonom su zaštićene kao prirodne retkosti. Takvi su panonski endem slatinska palamida i subendem crni glog.

Veliku vrnost Gornjeg Podunavlja svakako čini njegova fauna, zbog koje ovo područje predstavlja jednu od važnih tačaka evropskog biodiverziteta. Sami počeci zaštite Gornjeg Podunavlja nastali su iz potrebe izdvajanja ovog područja kao značajnog staništa orla belorepana i vrne rode, dve izuzetno retke i ugrožene vrste. Među gnezdaricama, utvrđen je veliki broj ugroženih ptica, kao što su: bukavac, rak, velika bela čaplja, žuta čaplja, plovka, stepski orao i drugi. Jedan od prepoznatljivih simbola Gornjeg Podunavlja je jelen. Ona se uprošlom veku povećala zbog istrebljenja vukova. Gornje Podunavlje predstavlja jedno od najatraktivnijih lovišta visoke divljači u Evropi i izuzetno atraktivno ribolovno područje. Kao najinteresantnije vrste ističu se šaran, smuđ, som i štuka. Skoro svaka treća vrsta ribe u Dunavu u ovim krajevima spada u ugrožene vrste.

U okruženju specijalnog rezervata nalazi se devet naseljenih mesta, Bački Breg, Kolut, Bezdan, Bački Monoštor, Kupusina, Sonta, Svilojevo, Sombor i Apatin. Etnička struktura stanovništva je šarolika. Brojni narodi, kulture i države smenjivale su se na ovom području ostavljajući izuzetan kulturni trag čiji je turistički značaj izuzetan. To su pre svega seoska naselja sa vrednim folklornim nasleđem i lokalnom kulturom čije je osnovno obeležje multikulturalnost.

Kulturna samosvest lokalnog stanovništva se ogleda u otvaranju etno-kuća u Bezdanu, Bačkom Monoštoru,Kupusini i Sonti sa osnovnim zadatkom negovanja narodne kulture i tradicije. U skoro svim naseljima se održavaju lokalni festivali i manifestacije. Od posebnog značaja za lokalne zajednice su Bodrog fest u Bačkom Monoštoru, Grožđebal u Sonti i Ribarske večeri u Apatinu.

Uz blizinu reke Dunav, Gornje Podunavlje svojim prirodnim i estetskim vrednostima, mogućnostima za lov, ribolov i druge sportsko - rekreativne aktivnosti na vodi pruža mogućnost za razvoj mnogih vrsta održivog turizma.

    Autor: Ana Jažić






Drugim korisnicima se dopalo

pročitajte i..


>